ORTA MƏKTƏBDƏ ƏDƏBIYYAT DƏRSLƏRINDƏ ƏSƏRIN KOMPOZISIYASININ ÖYRƏNILMƏSI

Abstract

Məqalədə ümumtəhsil məktəblərində ədəbiyyat dərslərində bədii əsərlərin kompozisiyasının öyrənilməsi problemi araşdırılır. Məqalədə qeyd olunur ki, ədəbiyyat dərslərində bədii əsərlərin kompozisiyasının öyrənilməsi aktual metodik problemlərdəndir. Kompozisiya seçilmiş həyat hadisələrinin  bədii əsərdə bir-biri ilə əlaqələndirilməsinə və müəyyən bir sistemdə qrulmasına deyilir. Kompozisiya bədii mətndə real həyatın bədii əksinin,  insan xarakterlərinin yaradılmasının mühüm vasitəsidir. Yazıçı seçdiyi həyat materiallarını pərakəndə, sistemsiz şəkildə deyil, ardıcıllııqla, düşünülmüş xətt üzrə təsvir və inkişaf etdirir. Kompozisiya əsərin mühüm komponenti olub, yazıçı niyyətinin oxucuya çatdırılmasında böyük rol oynayır. Əsərin bədii sənətkarlığının  göstəricisi olan kompozisiya real varlığın , həyat həqiqətlərinin bədii əsərdə əks etdirilməsinin  mühüm vasitələrindəndir. Sənətkar həyatda müşahidə etdiyi hadisələri əsərdə Ədib əsərdə peyzaş, hadisələr, obrazlar sistemini  kompozisiya vasitəsilə əlaqələndirir, müəyyən sistemə salır.Bədii əsərin kompozisiyasında hadisələrin başlanğıcı, inkişafı, sonluğu mühüm yer tutur