Ənənəvi və Yeni Nəsil Firewall: Fortigate firewall texnologiyasının quraşdırılması

Authors

  • Elnur Hacıbəyli Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti (UNEC), Magistrant, Azərbaycan

Abstract

Şəbəkə təhlükəsizliyi, müasir informasiya cəmiyyətinin inkişafı ilə paralel olaraq kritik əhəmiyyət qazanmış bir sahədir. Rəqəmsal transformasiya, bizneslərin və fərdlərin gündəlik həyatına nüfuz edərək, məlumatların böyük həcmdə şəbəkələr üzərindən paylaşılmasını təmin edir. Lakin bu inkişaf, eyni zamanda kibertəhdidlərin və mürəkkəb hücum metodlarının da artmasına şərait yaratmışdır. Məlumat oğurluğu, DDoS hücumları, zərərli proqramlar və digər təhlükələr həm fərdi istifadəçiləri, həm də böyük müəssisələri ciddi risklər altına qoyur.

Bu kimi təhlükələrə qarşı mübarizədə firewall texnologiyası ən vacib qoruyucu vasitələrdən biri olaraq çıxış edir. Firewall-lar şəbəkələrə daxil olan və çıxan trafiki izləyir, müəyyən qaydalar əsasında təsdiq və ya rədd edir, beləliklə, şəbəkə infrastrukturlarını potensial təhlükələrdən qoruyur. Ənənəvi firewall-lar, sadə və strukturlaşdırılmış qaydaları ilə, illər boyunca əsas müdafiə vasitəsi olmuşdur. Onların əsas funksiyası, IP ünvanları, port nömrələri və protokollar kimi şəbəkə səviyyəsindəki atributlara əsaslanaraq trafiki idarə etməkdir.

Lakin zaman keçdikcə, hücumların yalnız şəbəkə səviyyəsində deyil, tətbiq səviyyəsində də həyata keçirildiyi başa düşüldü. Zərərli proqramlar, sosial mühəndislik hücumları, şifrələnmiş trafikin içində gizlənən təhdidlər kimi yeni təhlükələr ənənəvi firewall-ların effektivliyini azaldırdı. Nəticədə, daha mürəkkəb qoruma metodlarına ehtiyac yarandı və bu, yeni nəsil firewall-ların (Next-Generation Firewall - NGFW) meydana çıxmasına səbəb oldu.

Published

2026-03-30

How to Cite

Elnur Hacıbəyli. (2026). Ənənəvi və Yeni Nəsil Firewall: Fortigate firewall texnologiyasının quraşdırılması. Interdisciplinary Science Studies, (12). Retrieved from https://ojs.scipub.de/index.php/ISS/article/view/8173