Өндірісте экстакциялық фосфор қышқылын алу үрдісі

Abstract

Фосфор қышқылын алу тәсілі табиғи фосфатты күкірт қышқылымен ыдырауына негізделген. Ол төменгі реакция бойынша өтеді:

Са₃Ғ(Р0₄) + 5H₂S0₄ + пН₂О=CaS0₄пН₂О + ЗН₃Р0₄+ НҒ

 Соңынан  сульфатты тұнбадан  бөлінген  сұйық фазаны экстракциялық фосфор қышқылы (ЭФҚ) деп атайды. Әлемде ЭФҚ өндірісі дигидратты тәсілмен қалыптасқан, себебі бұл әдіс қолдануда қарапайым және сенімді [1]

Табиғи фосфатпен концентрленген күкірт қышқылы араласып мүлдем ажырамайтын қою сұйықтықпен пайда болады. Пайда болған сұйықтықтың қозғалмалығын сақтау үшін сұйық және қатты фазалар ара қатынасын (С:Қ) 2:1 (3,5:1) аралықта ұстану қажет.

Төмендегі суретте фосфор қышкыл өндірісінде, қою сұйықтық ішкі айналуы арқылы секционда емес экстрактар қолдану жалпы көрсетілген. Жұмысшы көлемі 425м болатын цилиндрлі экстрактор, қышқылға төзімді кірпішпен қапталған, қою сұйықтықтың экстрактор ішінде интенсивті айналып жүруіне ыңғайлы қондырғымен жабдықтлған. Реакторға берілуге алдын 93% Н₂SО₄ пен айналымды ерітінді (24% Р₂0₅) алдынала араластырғышта араласады. Пайда болған сұйықтықтың қажетті температурасын, жоғарғы қысымды вентиляция арқылы берілетін ауамен ұстап тұрады. Экстрактордағы кою сұйыктықты жүктеме сорғыштар арқылы дозаторға айдайды, ол жерде сіңгіш лоток арқылы соңынан айналып вакуум сүзгіге келіп түседі. Негізгі сүзінді - өнімді фосфор қышқылы 31-32% Р₂0₅ құрамды, аралық сүзінділердің құрамы 16 және 4-6% Р₂0₅ болады.